อัตราทด (Gear Ratio) คือค่าที่บอกความสัมพันธ์ระหว่าง
👉 ความเร็วรอบของมอเตอร์
👉 กับความเร็วรอบที่ออกจากเกียร์
พูดง่าย ๆ คือ
อัตราทด = การลดความเร็ว เพื่อเพิ่มแรงบิด
ยิ่งทดมาก → รอบยิ่งช้า → แรงบิดยิ่งเพิ่ม
หลักการทำงานของอัตราทด
เมื่อมอเตอร์หมุนด้วยความเร็วสูง
เกียร์จะทำหน้าที่ “ลดรอบ” ลง เพื่อให้ได้แรงหมุนที่มากขึ้น
ตัวอย่าง
มอเตอร์ 1,400 รอบ/นาที (rpm)
ใช้อัตราทด 1:20
จะได้รอบออกประมาณ
1,400 ÷ 20 = 70 rpm
แต่แรงบิดจะเพิ่มขึ้นประมาณ 20 เท่า
(มีสูญเสียเล็กน้อยจากระบบเกียร์)
อัตราทดสำคัญกับงานเครื่องจักรอย่างไร?
การเลือกอัตราทดที่เหมาะสม จะช่วยให้เครื่องจักรทำงานเต็มประสิทธิภาพ
1. เพิ่มแรงบิด
ใช้อัตราทดสูง เมื่อต้องการแรงหมุนมาก
เช่น
- เครื่องลำเลียง
- เครื่องผสม
- เครื่องยกของ
- เครื่องบด
2. ควบคุมความเร็ว
ใช้อัตราทดเพื่อลดความเร็วให้เหมาะกับงาน
เช่น
- สายพานลำเลียง
- เครื่องแพ็คสินค้า
- เครื่องจักรอัตโนมัติ
3. ช่วยยืดอายุการใช้งาน
ถ้าเลือกอัตราทดถูกต้อง
- มอเตอร์ไม่ทำงานหนัก
- เกียร์ไม่สึกเร็ว
- ลดความร้อน
- ลดค่าซ่อมบำรุง
ทำให้เครื่องใช้งานได้นานขึ้น
เลือกอัตราทดยังไงให้เหมาะ?
ควรดู 3 อย่างหลัก
- ต้องการความเร็วแค่ไหน
- ต้องการแรงบิดเท่าไร
- โหลดหนักหรือเบา
สูตรจำง่าย
- อยากได้แรงเยอะ → เพิ่มอัตราทด
- อยากได้รอบเร็ว → ลดอัตราทด
สรุป
อัตราทด คือหัวใจของมอเตอร์เกียร์และเครื่องจักร
เพราะเป็นตัวกำหนดทั้ง
- ความเร็วรอบ
- แรงบิด
- อายุการใช้งาน
การเลือกอัตราทดที่เหมาะสม จะช่วยให้เครื่องจักรทำงานดี ประหยัดไฟ และลดค่าเสียหายระยะยาว
